Eski Fotoğraflar Nasıl Restore Edilir: Karta Koymadan Önce

Eski fotoğraflar nasıl restore edilir sorusunun kısa cevabı şu: baskıyı yalnızca üfleyiciyle temizleyin, 600 dpi'de tarayın, düzeltmeleri bir kopya üzerinde yapın ve yüzler gerçekte olduğundan daha pürüzsüz görünmeye başladığında durun. Sonra dosyayı karta göre boyutlandırın. 5x7 bir kart için bu en az 1500 x 2100 piksel demek. Burada sıra, araçtan daha önemli. İşte bizim kullandığımız iş akışı ve bu akışın sessizce yanlış gittiği yerler.

Kart için fotoğrafı neden önce restore etmelisiniz, sonra değil?

Posta ile gönderilen bir kartta, resmi yakından inceleyen kişi genellikle içindeki insanı tanıyan biridir. Bir dedenin yakasındaki kırışık, ekranda neredeyse fark etmediğiniz bir şey olabilir; ama mutfak masasında kuzeninizin ilk göreceği şey de o olacak.

Baskı, telefon ekranından daha affetmez. 800 piksel genişlikte iyi görünen bir tarama 5x7 inçe büyütüldüğünde yumuşar; her toz zerresi 300 gramlık kağıda basıldığında beyaz bir noktaya dönüşür. Dosyayı önce düzeltmek bir akşamınıza mal olur. Baskıdan sonra düzeltmek ise tüm baskı işinize mal olur.

Bunu zor yoldan öğrendim. İlk aile kartımda, cam yansımaları dahil, çerçeveli bir baskının telefonla çekilmiş fotoğrafını kullanmıştım. Ekranda kabul edilebilir görünüyordu, kağıtta berbattı.

Baskıyı tarayıcıya girmeden önce ne yapmalısınız?

Neredeyse hiçbir şey; asıl mesele de bu. Library of Congress'in fotoğraf bakım rehberi bu konuda net: baskıları kenarlarından tutun, temiz ve kuru bir yüzeyde çalışın, üzerine bant, yapışkanlı not ya da ataş kullanmayın. Gevşek toz için basınçlı hava kutusu ya da fırça yerine bir üfleyici pompa öneriyor, çünkü en yumuşak kıllar bile emülsiyonu çizebilir.

Bazı restorasyon sitelerinde göreceğiniz izopropil alkol önerisini, modern parlak bir baskıda küf söz konusu değilse atlayın. Eski bir albümen ya da gümüş baskıda lekeyle birlikte görüntünün de kalkabileceğini ve bunun geri alınamayacağını unutmayın.

İki küçük ama değerli not. Taramadan önce fotoğrafı, manyetik ya da yapışkan sayfalı bir albümden dikkatlice, arka kenarından tutarak çıkarın. Ön yüze hiçbir şey yazmayın. Etiket gerekiyorsa, kenara yakın bir yerde arkaya yumuşak bir kurşun kalemle yazın.

Baskı kırılgansa, ikiye bölünmüşse ya da cama yapışmışsa durun. Bir kağıt konservatörü, sonradan pişman olmaktan çok daha ucuzdur.

Eski bir fotoğrafı kartta keskin çıkacak şekilde nasıl tararsınız?

600 dpi'de tarayın, siyah beyaz baskılarda bile renkli modda, ve değiştirilmemiş ana kopyayı TIFF olarak kaydedin. Renkli mod, sararmayı ve lekeleri tonlardan ayrı yakalar; bu da sonradan düzeltmeyi kolaylaştırır. Düzenleme için ayrı bir kopya kaydedin. Ana kopyaya bir daha dokunmayın.

Neden 600? 3x5 inçlik bir baskı 600 dpi'de 1800 x 3000 piksel eder. Bu, bir yüzü kırpmaya yeter ve yazıcının istediği 300 dpi'de 5x7 bir kartı doldurur. 300 dpi'de tararsanız, cüzdan boyutundaki küçük bir baskı büyütmeye başladığınızda size verecek hiçbir şey kalmaz.

Baskıyı köşe kılavuzuna düz yerleştirin, kapağı yavaşça kapatın ki cama toz uçmasın. Baskıda kıvrım varsa iki kez tarayın. Oturumlar arasında camı tiftiksiz bir bezle silin. Camdaki bir kıl, siz fark edene kadar her taramada görünür.

Taramadan sonra bir kontrol daha yapın. Dosyayı yüzde yüz yakınlaştırıp tozun, kıvrım izinin ya da kenar gölgesinin hâlâ orada olup olmadığına bakın. Bunu şimdi yapmak, kartı basıp sonra fark etmekten çok daha kolaydır.

Hangi restorasyon aracına para vermeye değer?

Hasara ve elinizdeki fotoğraf sayısına bağlı, dürüst olmak gerekirse. Hafif solmuş, birkaç çiziği olan bir baskı on dakikalık bir iş. Su lekeli kırk fotoğraflık bir yığın ise bir hafta sonu demektir ve seçtiğiniz araç o hafta sonunun keyifli mi yoksa işkence mi olacağını belirler.

Bir ya da iki hafif solmuş fotoğraf için tarayıcıda çalışan, "iyileştir ve onar" düğmesi olan bir araç yeterli. Fotor renk geri kazanımı, çizik temizleme ve keskinleştirmeyi tarayıcıda yapıyor. Filigransız dışa aktarma gerekiyorsa yıllık Pro plan yaklaşık 48 dolar.

Remini en çok duyulan isim, ve bu iş için atlamanızı öneririm. Yüzleri agresif biçimde iyileştirmek için tasarlanmış, haftalık faturalandırılıyor (bu metni yazdığım sırada Pro için haftada yaklaşık 9,99 dolar) ve büyük teyzenize hiç sahip olmadığı bir gülümseme de verebilir. Denerseniz ücretsiz katmanı kullanın, taramanızla karşılaştırın ve deneme dönemi bitmeden iptal edin.

Gerçek hasar için, eksik köşeler, yırtık kıvrımlar ve bir yüzün üstündeki lekeler gibi, Photoshop'un Generative Remove aracı ve iyileştirme fırçaları neyin değiştiği üzerinde kontrol sağlar. Bunun bir öğrenme eğrisi de var. Ayda 22,99 dolar, tek bir portre için değil, tüm bir albüm için anlamlı.

Taramalarınız küçük ya da yumuşaksa, sorun hasar değil büyütmedir ve bunun uzmanı Topaz Photo AI. Yalnızca abonelikle satılıyor, yılda 199 dolar. Tek bir kart için almam. Ama bir kutu dolusu 4x6 baskıyı aile arşivi için dijitalleştiriyorsanız, keskinleştirme ve büyütme baskı boyutunda ücretsiz seçeneklerden daha iyi dayanır.

Hangi hasarlar evde düzeltilebilir, hangileri düzeltilemez?

Solma, hafif çizikler, toz lekeleri ve tek bir temiz kıvrım evde halledilebilecek işler. Kontrast ve ton düzeltmesi birincisini, iyileştirme fırçası geri kalanını halleder. İki üç fotoğraftan sonra her biri birkaç dakikalık bir iş olur.

Sararma ve gümüşleşme daha zor. Renkli taradıysanız sararma iyi çıkar, çünkü kanal kanal geri çekebilirsiniz. Gümüşleşme, eski gümüş baskıların koyu alanlarında yayılan metalik parlaklıktır ve tarayıcılar onu abartarak gösterir. Baskıyı camın üzerinde birkaç derece eğmek ya da hafif açıyla tarayıp dosyayı sonra düzeltmek, çoğu filtreden daha iyi sonuç verir.

Kendi işimde en sık yaptığım hata, her lekeyi aynı anda temizlemeye çalışmaktı. Önce büyük alanları, sonra kenarları, en son ince çizikleri düzeltin. Bu sırayla çalışınca bir değişikliğin diğerini bozma ihtimali azalır ve her adımı geri alabilirsiniz.

Su hasarı, küf, kalkmış emülsiyon ve bir yüzün bir kısmının tamamen yok olduğu durumlar bir profesyonelin işi. İyi bir restoratör eksik gözü diğer gözden ve çevredeki ışıktan yeniden kurabilir, kalan malzeme yetersizse de bunu dürüstçe söyler. Benzer bir baskının önce ve sonra örneğini isteyin, sonucu beğenmezseniz diye kendi taramanızı saklayın.

Yüz ne zaman "büyükannenize benzemez" olmaya başlar?

Araç izin verdiği kadar değil. Bunu kendi aile düğün fotoğrafımla yaşadım: bir yüz iyileştiriciyi iki kez çalıştırdım, sonuç keskin, düzgün ve tanıdığım kimse değildi. Gözler biraz fazla açıktı. Ciltte yaşın hiçbir izi kalmamıştı.

Bu kontrolü bir gün sonra yeniden yapın. Gözünüz ilk saatte dosyaya alıştığı için, yeni bir bakışla baktığınızda fazla iyileştirmeyi çoğu zaman hemen fark edersiniz.

Yapay zekâ restoratörleri boşlukları tahminle doldurur ve bir yüzdeki tahmin, gerçek bir insan hakkında bir tahmindir. Çıktıyı bir taslak gibi görün. Restore edilmiş kopyayı, değiştirilmemiş taramanın yanına tam boyutta koyun ve üç şeyi kontrol edin: gözlerin şekli, ağzın çizgisi ve aracın arka planda uydurduğu şeyler, mesela fazladan düğmeler ya da yeni bir pencere deseni.

İyi bir kural şu: kameranın ve yılların yaptığını düzeltin, kişinin yaptığını olduğu gibi bırakın. Kırışığı kaldırın, kısık gözünü bırakın. Kontrastı geri getirin, tanesini koruyun. Tane, 1962'de çekilmiş bir fotoğrafı 1962 gibi gösteren şeydir. Onu kaybeden bir kart, o aileye ait bir fotoğraf değil de stok bir görsel gibi durur.

Sahipleri istemedikçe renklendirmeyin. Renklendirme ayrı bir karardır ve kimsenin yazmadığı elbise renkleri hakkında çok fazla tahmin gerektirir.

Restore edilmiş fotoğraf, kartınız boyalıysa yine de önemli mi?

Sandığınızdan daha çok, ama başka bir şekilde. Shutterfly gibi şablon tabanlı kart hizmetleri fotoğrafınızı bir çerçeveye koyup olduğu gibi basar; bıraktığınız her çizik ve leke kartın üzerinde kalır. Düz bir fotoğraf kartı ve folyo kenar istiyorsanız bu sorun değil. Hacimde iyi işlerler ve hızlı gönderirler.

Boyalı bir görüntü farklıdır. Modelimiz fotoğrafı suluboya, yağlı pastel ya da vintage kartpostal görünümüne çevirir ve boyama adımı toz ile ince çizikleri kendiliğinden yumuşatır. Yapamadığı şey, eksik bir yüzü uydurmak ya da bulanık, düşük çözünürlüklü bir taramayı kurtarmak. Kaynakta gözler kaybolmuşsa boyanın tutunacak bir şeyi yoktur ve kibar bir bulanıklık elde edersiniz.

Yani yapıya göre restore edin, cilaya göre değil. Yüzleri temiz, kontrastı dürüst hale getirin, sonra dosyayı verin. 600 dpi'de hızlı bir tarama ve hafif bir onarım, bir saatlik aşırı işlemden daha iyi boyalı bir kart verir.

Bir boyut notu: 5x7 bir kart için en az 1500 x 2100 piksel verin. Nihai boyutta 300 dpi hedefi bu. Tek bir yüze sıkıca kırpılmış eski bir baskı çoğu zaman bu sınırın altında kalır; büyük taramanın bir nedeni de bu.

Orijinaller tamamlandıktan sonra nereye gitmeli?

Karanlığa, ama çatı katına değil. Library of Congress serin, kuru ve sabit bir ortam öneriyor: yüzde 30 ila 50 bağıl nem ve 70°F ya da altı. Çatı katlarını ve bodrumları kaçınılacak yerler olarak adlandırıyor. İç duvardaki bir antre dolabı işi görür.

ISO 18902 standardına uygun ve Photographic Activity Test'ten geçmiş, fotoğrafa uygun kılıf ve kutular kullanın. Yapışkan ya da manyetik sayfalı albümlerden kaçının, çünkü az önce bir akşamınızı harcayarak onardığınız hasarı yaratanlar onlar.

Kutuyu her açtığınızda ellerinizi yıkayın ve fotoğrafları yalnızca kenarlarından tutun. Böylece yüzeyde parmak izi lekesi kalmaz. Kutuyu yılda bir kez kontrol edin; küçük bir nem ölçer, bulunduğunuz odanın nemini hızlıca gösterir ve yüzde 30 ila 50 aralığının dışına çıktığında haber verir.

600 dpi'lik TIFF ana kopyanızı iki yerde tutun, mesela bir disk ve bir bulut klasöründe. Baskı daha da solabilir. Tarama solmaz.

Yazdırmadan önce

Tasarruf ettiren sıraya göre kısa bir kontrol listesi: Üfleyiciyle temizleyin. Renkli modda 600 dpi tarayın. Bir kopya üzerinde düzenleyin. Yüzü tam boyutta orijinaliyle karşılaştırın. Karta göre boyutlandırın. Baskıyı, onu yemeyecek bir kutuya geri koyun.

Şu an Ekim'in ortası ve bu, bir hobinin bir son tarihe dönüştüğü an. Bu hafta taramalara başlarsanız, onarmak, prova etmek ve basmak için postanın yoğunluğundan önce zamanınız olur. Aralık'a kadar beklerseniz, aceleyle yapılmış bir restorasyon ile büyükbabanızın olmadığı bir kart arasında seçim yapmak zorunda kalırsınız.

Pratik bir takvim de işe yarar. Taramalar ve ana kopyaların kaydı için bir hafta, onarım ve kanıt baskı için bir hafta, son kontrol ve sipariş için de birkaç gün ayırın. Her aşamayı bir sonrakine geçmeden bitirmek, son dakikada en çok hata yapılan yerdir.